Χαράλαμπος Α. Τσακιρόπουλος - Ορθοπαιδικός Χειρούργος

Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος

Οστεοαρθρήτιδα Γόνατος

Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος είναι μια εκφυλιστική νόσος της άρθρωσης του γόνατος. Χαρακτηρίζεται από μια επιδεινούμενη μη αναστρέψιμη καταστροφή αρχικά του αρθρικού χόνδρου και κατόπιν επέρχονται αλλοιώσεις στα παρακείμενα οστά και τα πέριξ μαλακά μόρια της άρθρωσης. Η πορεία της καταστροφής του χόνδρου είναι η ακόλουθη:

Ο χόνδρος γίνεται τραχύς και λεπταίνει.

Το οστό στην άκρη της άρθρωσης αρχίζει να αναπτύσσεται προς τα έξω και δημιουργεί οστέινα μορφώματα που ονομάζονται οστεόφυτα.

Ο αρθρικός υμένας ενδέχεται να πρηστεί και να παράγει υγρό, προκαλώντας οίδημα στην άρθρωση.

Σε περιπτώσεις βαριάς οστεοαρθρίτιδας, οι χόνδροι γίνονται τόσο λεπτοί, ώστε τα οστά αρχίζουν να τρίβονται μεταξύ τους και να φθείρονται. Η απώλεια χόνδρου, η φθορά των οστών και τα οστεόφυτα μπορεί να αλλάξουν το σχήμα της άρθρωσης, με αποτέλεσμα τα οστά να μετατοπιστούν από την κανονική τους θέση.

Συνήθως, προσβάλλονται και τα δύο γόνατα, και οι ασθενείς νιώθουν πόνο στο μπροστινό και πλαϊνό μέρος των γονάτων.
Η βαριάς μορφής οστεοαρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει ραιβογονία (ύπαρξη κενού μεταξύ των γονάτων.

Αίτια

Ο καθένας μπορεί να νοσήσει από οστεοαρθρίτιδα, ωστόσο ο κίνδυνος αυξάνεται για:

Άτομα άνω των 55

Υπέρβαρα άτομα

Γυναίκες (2 προς 1 με τους άντρες)

Άτομα που είχαν υποστεί τραυματισμό από άθλημα στο παρελθόν (ρήξη μηνίσκου ή συνδέσμου)

Άτομα που είχαν υποβληθεί σε εγχείριση για την αποκατάσταση ρήξης μηνίσκων (μηνισκεκτομή)

Άτομα που είχαν προσβληθεί οι γονείς τους

Άτομα που είχαν υποστεί τραυματισμό σε άρθρωση στο παρελθόν

Βαρύς τραυματισμός ή επέμβαση στο γόνατο ενδέχεται να προκαλέσει οστεοαρθρίτιδα γόνατος (μετατραυματική).


Συμπτώματα

Πόνος (ειδικά κατά την κίνηση της άρθρωσης ή στο τέλος της ημέρας)

Δυσκαμψία (ειδικά μετά από ανάπαυση, ωστόσο περνά μετά από ολιγόλεπτη κίνηση)

Τριγμός κατά την κίνηση της άρθρωσης

Σκληρό οίδημα (που προκαλείται από τα οστεόφυτα)

Ζυμώδες οίδημα (που προκαλείται από τη συσσώρευση υγρού στην άρθρωση)

Οι ασθενείς ξεκινούν να μη μπορούν να βαδίσουν αυτόνομα για μεγάλες αποστάσεις, φτάνοντας σε σημείο να φέρουν κάποιο υποστηρικτικό μέσο (πχ. περιπατητήρα τύπου ‘’π’’) για βάδιση μερικών μέτρων.
Σε ορισμένους ασθενείς, ο πόνος επιδεινώνεται με την αλλαγή του καιρού (ιδιαίτερα όταν υπάρχει υγρασία ή χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση). Σε άλλους, ο πόνος εξαρτάται από το πόσο δραστήριοι είναι.


Συντηρητική θεραπεία

Τα κλασικά αντιφλεγμονώδη φάρμακα που χορηγούνται επιδρούν μόνο στην μείωση του πόνου μέχρις ενός σημείου με αρκετές ανεπιθύμητες ενέργειες ενώ οι λεγόμενες χονδροπροστατευτικές ουσίες δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα στην ήδη εγκατεστημένη αρθρίτιδα.Στα αρχικά στάδια της νόσου θέση έχουν οι φυσικοθεραπείες με στόχο την διατήρηση της κινητικότητας της άρθρωσης , καθώς και την ενδυνάμωση του παρακείμενου μυϊκού συστήματος.

Χειρουργική θεραπεία

Στα τελικά στάδια της νόσου εφαρμόζεται η ολική αρθροπλαστική γόνατος.

Κατά την ολική αρθροπλαστική γόνατος αντικαθίσταται το κατώτερο μέρος του μηριαίου οστού και το ανώτερο μέρος της κνήμης με προθέσεις (εμφυτεύματα). Πολύ συχνά κρίνεται απαραίτητο να αντικατασταθεί και η οπίσθια επιφάνεια της επιγονατίδας.

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές προθέσεις γόνατος, διαθέσιμες. Η πλειονότητά τους αποτελείται από μεταλλικά μέρη που σταθεροποιούνται στο κάτω τμήμα του μηριαίου οστού και στο άνω τμήμα του κνημιαίου οστού, αντικαθιστώντας τις εκφυλισμένες επιφάνειες του αρθρικού χόνδρου, αναδημιουργώντας έτσι τις αρθρικές επιφάνειες του γόνατος. Ανάμεσα στις δύο προθέσεις τοποθετείται ένα ειδικό πλαστικό (πολυαιθυλένιο), το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις είναι κινητό.

Με τις νέες τεχνολογίες που υπάρχουν και εφαρμόζονται σήμερα και με τη χρήση των παθητικών ρομποτικών συστήματων υποβοήθησης ελαχιστοποιείται ο χειρουργικός χρόνος, μειώνεται δραστικά η διεγχειρητική αιμορραγία και το ρίσκο της αστοχίας του εμφυτεύματος μειώνεται σημαντικά.

Η αρθροπλαστική γόνατος περιλαμβάνει συνήθως παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο για 2 με 3 ημέρες.

Η μετεγχειρητική αποκατάσταση του ασθενούς είναι ταχεία, εξαλείφεται ο πόνος που προϋπήρχε και ακολουθώντας το εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης επιστρέφει σε λίγες εβδομάδες στις καθημερινές του δραστηριότητες.